Buiten werken was voor Marcel (57) jarenlang de normaalste zaak van de wereld. Ongeveer vijftien jaar werkte hij echt buiten, vijf dagen per week. Dat hoorde gewoon bij het werk. En dat buitenleven had ook veel mooie kanten. De vrijheid, steeds weer een andere werkplek en het gevoel dat geen dag hetzelfde was. De ene keer stond hij bij een historisch pand, de andere keer in een veld tussen de bloemen. Hij kwam overal: van volksbuurt tot villawijk. Juist dat maakte het werk voor hem zo bijzonder.

Dat betekende ook: jarenlang veel zon op zijn huid. Beschermen tegen de zon was toen nauwelijks een onderwerp. Je kleedde je op temperatuur, regen en wind, niet op zonkracht. Insmeren, beschermende kleding of bewust lange mouwen dragen: dat was niet iets waar je je echt mee bezig hield. Was het warm, dan ging er kleding uit. En als je verbrand was, hoorde dat er bijna een beetje bij. Aan het einde van de dag even koelen met aftersun en daarna weer door. Je huid vervelde soms wel, maar als die velletjes eraf waren, leek het ook weer weg. En als je snel bruin werd, zag je dat eerder als iets positiefs dan als een waarschuwing. Het risicobesef was er simpelweg niet.

Een klein plekje op zijn borst

Dat het ook andere gevolgen kon hebben, ontdekte Marcel pas veel later. Het begon met een klein rood plekje op zijn borst, zo klein als een aardbeienpitje. Per ongeluk krabde hij het open, waarna het hevig begon te bloeden. Met een pleister erop stolde het weer, maar het plekje werd dikker en begon steeds meer op een wratje te lijken. Daarom liet hij het toch weghalen. Het plekje was maar drie millimeter groot en Marcel dacht er verder niet over na. Samen met zijn vrouw ging hij op vakantie. Op de maandag na de vakantie werd hij gebeld door de huisarts: “u heeft een melanoom”. (huidkanker)

Daarna kwam alles in een stroomversnelling. Er volgde een radioactieve inspuiting om te zien waar de kanker via het lymfstelsel naartoe ging. In zijn geval was dat de oksel, naar de poortwachtersklier. Diezelfde week werd hij geopereerd. Wat begon als een plekje van drie millimeter, werd uiteindelijk een ingreep waarbij acht centimeter huid werd weggehaald en ook de poortwachtersklier werd verwijderd. Daarna volgde gelukkig goed nieuws: er werd geen huidkanker meer gevonden.

Maar een jaar later veranderde alles opnieuw. Marcel werd wakker met een warm gevoel en een stekende pijn in zijn borst. Naast de plek waar het oorspronkelijke plekje was weggesneden voelde hij een klein bultje, “een erwtje”, zoals hij het zelf omschrijft. Ook dit liet hij controleren. Opnieuw bleek het melanoomkanker te zijn, ditmaal bleek dat er een uitzaaiing zat in zijn oksel en lymfeklier. Dat was voor hem moeilijk te bevatten. Hoe kon er één centimeter boven de oorspronkelijke plek opnieuw iets ontstaan?

Opnieuw in een behandeltraject

Wat volgde was ingrijpend. Marcel werd opnieuw geopereerd. De eerdere snede van acht centimeter werd uiteindelijk twintig centimeter en zijn oksel moest helemaal geopereerd worden. Daarbij werden alle lymfeklieren verwijderd, negentien in totaal.

De operatie was heftig en Marcel kreeg daarna nog zes bestralingen. Waar het eerst leek dat de kanker onder controle was, volgde zes maanden later verschrikkelijk nieuws. Er werden uitzaaiingen gevonden in beide longen, in beide nieren en op nog meerdere plekken. De tumoren waren al groot. Voor Marcel stortte zijn wereld in.

Achteraf herkende hij wel signalen van zijn lichaam: vermoeidheid, klachten bij slikken en hoesten, slijm en veel naar het toilet moeten. Alsof je ergens toch voelt dat er iets mis is.

De behandeling die volgde was zwaar. Om de drie weken kreeg hij een zware immuuntherapie, maar al tijdens de tweede kuur ging het mis met zijn keel. De behandeling werd tijdelijk gestopt en hij moest worden opgenomen. Alleen op een kamer. Juist op zulke momenten dringt de ernst echt tot je door. De impact van huidkanker stopt niet bij de behandeling. Marcel merkte hoe groot de invloed is op zijn leven, maar ook op zijn omgeving. Uitslagen en operaties beleef je samen. Mensen vragen niet alleen aan hem hoe het gaat, maar ook aan zijn vrouw en familie. Tegelijk gaat het gewone leven verder: "Je bent ziek, maar je moet ook door”. En dat deed hij ook, positief en krachtig.

Na vier tot vijf weken volgde opnieuw een scan. Dit keer was er goed nieuws: de tumoren waren met vijftig procent geslonken. Achter zijn hart had een tumor gezeten zo groot als een tennisbal. Inmiddels is één long schoon en ook één nier schoon. Maar de realiteit voor Marcel is dat hij ongeneeslijk ziek is. Hij wordt elke drie maanden gescand om te kijken of zijn situatie stabiel blijft.

Wees bewust

Marcel wil met zijn verhaal geen groot statement maken, maar bewustwording te creëren. Want vroeger was die er nauwelijks. Inmiddels weet hij hoeveel schade zon kan aanrichten en hoe lang die schade onzichtbaar kan blijven. Nu informeert hij als Regiomanager zijn collega’s om zich beter tegen de zon te beschermen. Samen met zijn huidige werkgever Kenter-Groendus is er beleid gemaakt, er is voorlichting gekomen, er zijn middelen aangeschaft en zelfs in een inspectie-app wordt nu gevraagd naar de zonkracht op het moment dat iemand aan het werk gaat. Onlangs vertelde hij in de Johan Cruijff ArenA zijn verhaal ook al aan anderen. Zijn gedachte daarbij is helder: had ik het toen maar geweten, dan had ik het misschien kunnen voorkomen.

Dat is ook de boodschap die hij anderen wil meegeven. Wees je bewust van wat zonkracht met je lichaam doet. Op je werk, maar ook privé, vooral voor de kleine kinderen. Want wat jarenlang onschuldig lijkt – buiten werken, verbranden, bruin worden en weer doorgaan – kan uiteindelijk grote gevolgen hebben. Zijn praktisch advies: weren, kleren en smeren.